Chuyên mục: Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Thu vịnh

Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao, Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu. Nước biếc trông như tầng khói phủ, Song thưa để mặc bóng trăng vào. Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái, Một tiếng trên không ngỗng nước nào? Nhân hứng cũng vừa toan cất bút, Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào. (1) 1. Ông Đào: Đào Tiềm (365 – 427) còn có tên là Uyên Minh, tự là Nguyên Lượng, quê ở Tử Tang, […]

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Mừng ông Nghè mới đỗ

Anh mừng cho chú đỗ ông nghè, Chẳng đỗ thì trời cũng chẳng nghe. Ân tứ dám đâu coi rẻ rúng, Vinh quy ắt hẳn rước tùng xoè. Rượu ngon ả nọ khôn đường tránh, Hoãn đẹp nàng này khó nhẽ che. Hiển quý đến nay đà mới rõ, Rõ từ những lúc tổng chưa đe. Có thuyết cho rằng bài này chỉ Nguyễn Sĩ Giác, con của Nguyễn Trọng Hợp. Nguồn: Nguyễn Văn Huyền, Nguyễn Khuyến […]

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Vịnh mùa hè

Biếng trông trời hạ nước non xa, Ý khí ngày thường nghĩ đã trơ. Cá vượt khóm rau lên mặt nước, Bướm len lá trúc lượn rèm thưa. Thơ Đào (1) cửa miệng đưa câu rượu Xóm Liễu (2) quanh khe chịu tiếng khờ. Nhân hứng cũng vừa toan cất chén, Sấm đông rầm rập gió nồm đưa. (Tác giả tự dịch bài “Họ nhật ngẫu hứng”) Chú giải: 1. Đào tức là Đào Tiềm đời Tấn (xem chú giải ở bài Thu […]

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Chơi núi Non Nước

(1) Chom chỏm trên sông đá một hòn, Nước trôi sóng vỗ biết bao mòn? Phơ đầu đã tự đời Bàn Cổ, (2) Bia miệng còn đeo tiếng trẻ con. Rừng cúc tiền triều (3) trơ mốc thếch, Hồn câu Thái phó (4) tảng rêu tròn. Trải bao trăng gió xuân già giặn, Trời dẫu già, nhưng núi vẫn non. Chú giải: 1. Núi Non Nước, một thắng cảnh nằm ven bờ sông Đáy ở thị xã Ninh Bình. 2. Bàn Cổ: […]

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Chơi chợ trời Hương Tích

Ai đi Hương Tích chợ trời đi! Chợ họp quanh năm cả bốn thì. Đổi chác người tiên cùng khách bụt, Bán buôn gió chị lại trăng dì. Yến anh chào khách nhà mây tỏa, Hoa quả bày hàng điếm cỏ che. Giá áo, lợn, tằm, tiền, gạo đủ. Bán mua mặc ý muốn chi chi.

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Chợ Đồng

Tháng chạp hai mươi bốn chợ Đồng, Năm nay chợ họp có đông không? Dở trời, mưa bụi còn hơi rét. Nếm rượu, tường đền (1) được mấy ông? Hàng quán người về nghe xáo xác, Nợ nần năm hết hỏi lung tung. Dăm ba ngày nữa tin xuân tới. Pháo trúc (2) nhà ai một tiếng đùng. Chú giải: 1. Chợ Đồng họp ngay ở bên cạnh một ngôi đền. Xung quanh đền lại đắp tường đất dày bao […]

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Nhớ cảnh chùa Đọi

Già yếu xa xôi bấy đến nay, Làng chơi loáng thoáng lại buồn thay! Chùa xưa ở lẫn cùng cây đá. Sư cụ nằm chung với khói mây Dặm thế ngõ đâu tầng trúc ấy, Thuyền ai khách đợi bến đâu đây? Chuông trưa vẳng tiếng người không biết, Trâu thả sườn non ngủ gốc cây. (Tác giả tự dịch bài “Ức Long Đội Sơn”)

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Vịnh núi An Lão

Mặt nước mênh mông nổi một hòn, Núi già nhưng tiếng vẫn còn non, Mảnh cây thưa thớt đầu như trọc, Ghềnh đá long lay ngấn chửa mòn. Một lá về đâu xa thẳm thẳm, Nghìn nhà trông xuống bé con con. Dẫu già đã hẳn hơn ta chửa? Chống gậy lên cao bước chửa chồn! Rút từ Quốc văn tùng ký (AB.383), Nam âm thảo (VHv.2381). Nguồn: 1. Thơ văn Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 1971 (tái bản 1979) 2. Thi hào […]

Thơ ca nửa cuối TK XVIII đến hết TK XIX

Bồ tiên thi

(1) Chú huyện Thanh Liêm khéo giở trò, “Bồ tiên thi” lại lấy vần bồ. Nghênh ngang võng lọng nhờ ông sứ, Ngọng nghẹo văn chương giở giọng ngô. Bồ chứa miệng dân chừng bật cạp, Tiên (2) là ý chú muốn vòi xu! Từ vàng sao chẳng luôn từ bạc, Không khéo mà roi nó phết cho. Chú giải: 1. Bồ tiên: cái roi bằng cỏ bồ mà Lưu Khoan, một ông quan đời Hán nổi tiếng […]